Потанины мөсөн гол

    Оросын нэрт газар зүйч, аялагч Г.Н. Потанины нэрээр нэрлэгдсэн энэхүү мөсөн гол нь Алтай Таван Богдын мөнх цаст оргилуудын дунд хэдэн мянган жилийн турш оршин тогтнож буй "мөнх мөсөн" гол юм.

ПОТАНИНЫ МӨСӨН ГОЛЫН АЧ ХОЛБОГДОЛ, ОНЦЛОГ

1. Мөсөн голын хөдөлгөөн болон Тогтоц
   Потанины мөсөн гол нь хөдөлгөөнгүй мөс биш бөгөөд өөрийн жингээр маш удаан хугацаанд доош гулсаж байдаг "амьд" гол юм. Гулсах явцдаа уулын хад чулууг нунтаглаж, Цагаан голын эх үүсвэрийг бүрдүүлдэг.

2. Цэвэр усны агуулах
   Энэхүү мөсөн гол нь Монгол орны төдийгүй Төв Азийн цэвэр усны маш том нөөц юм. Түүнээс хайлж буй ус Ховд голд цутгаж, улмаар баруун бүсийн экосистемийг тэтгэдэг.

3. Шинжлэх ухааны үнэ цэнэ
   Мөсөн голын зузаан болон талбайн өөрчлөлт нь дэлхийн уур амьсгал хэрхэн дулаарч байгааг хэмжих гол үзүүлэлт болдог. Сүүлийн жилүүдэд дэлхийн дулаарлын улмаас Потанины мөсөн гол эрчимтэй хайлж, хэмжээ нь багасаж байгааг эрдэмтэд анхааруулж буй.

4. Аяллын оргил цэг
   Алтай Таван Богдод ирсэн аялагчид Хүйтний оргил, Найрамдал оргил руу авирахын тулд Потанины мөсөн голыг хөндлөн гулд туулдаг. Энэ нь адал явдалт аялагчдын хувьд хамгийн сэтгэл хөдөлгөм хэсэг юм.

АЯЛАГЧДАД ӨГӨХ ЗӨВЛӨГӨӨ

• Гэрэл зураг: Малчин оргил руу авирах замд Потанины мөсөн гол бүхэлдээ харагддаг бөгөөд эндээс хамгийн сүрлэг панорама зургуудыг авах боломжтой. Мөсөн голын гадаргуу дээрх хөх туяатай ан цавуудыг ойроос буулгахад тохиромжтой.

• Аюулгүй байдал: Мөсөн гол дээр алхахдаа маш болгоомжтой байх хэрэгтэй. Цасан дор нуугдсан гүнзгий ан цавууд (crevasses) байдаг тул заавал мэргэжлийн хөтөчтэй, зориулалтын олс, багаж хэрэглэхийг зөвлөж байна.

• Хувцас хэрэглэл: Зуны дэлгэр цагт ч мөсөн гол дээр хүйтэн салхитай, температур бага байдаг тул салхи нэвтрүүлдэггүй дулаан хувцас, нарны шил (цасны гялбаанаас хамгаалах) зайлшгүй шаардлагатай.