Шивээт хайрхан уул

      Энэхүү уул нь ЮНЕСКО-гийн Дэлхийн өвд бүртгэгдсэн "Монгол Алтайн хадны зургийн цогцолбор"-ын хамгийн чухал хэсгийг бүрдүүлдэг бөгөөд нутгийн Тува түмний шүтээн уул юм.

ШИВЭЭТ ХАЙРХАНЫ АЧ ХОЛБОГДОЛ, ОНЦЛОГ

1. Дэлхийн соёлын өв (Хадны зураг)
   Шивээт хайрханы өвөр, Цагаан голын хөндий дагуу хүрлийн үеэс эхлэн түрэгийн үеийг хүртэлх 12,000 орчим жилийн түүхийг өгүүлэх олон мянган хадны зураг бий. Эдгээр зурагт ан амьтан, ан агнуур, тэрэгт хөлөг, нүүдэлчдийн ахуй амьдралыг маш нарийн дүрсэлсэн байдаг.

2. Ховор амьтдын хамгаалалттай бүс
   Нутгийн иргэд энэ уулыг "хайрхан" хэмээн тахиж, ан хийхийг хатуу цээрлэдэг тул энд янгир, аргаль маш олноор нутагладаг. Уулын энгэрт янгир ямар ч аюулгүйгээр бэлчиж байхтай таарах нь элбэг.

3. Тува түмний шүтээн
   Шивээт хайрхан нь нутгийн Тува иргэдийн хувьд хамгийн ариун дагшин газар бөгөөд уулын орой дээр нь эртний тахилгын овоо бий. Тэд энэ уулыг бүс нутгийнхаа байгалийн тэнцвэрийг хадгалагч, ивээгч гэж үздэг.

4. Байгалийн үзэгдэх орчин
   Шивээт хайрхан уулын орчмоос Алтай Таван Богдын мөнх цаст оргилууд болон сүүн цагаан өнгөтэй Цагаан голын хөндийг бүхэлд нь тольдон харах боломжтой.

АЯЛАГЧДАД ӨГӨХ ЗӨВЛӨГӨӨ

• Гэрэл зураг: Хадны зургуудыг илүү тод буулгахын тулд нар хажуу талаас тусч байгаа үед (өглөө эрт эсвэл нар жаргахын өмнө) зураг авах нь хамгийн тохиромжтой. Мөн уулын энгэрт бэлчих янгирын сүргийг дуран болон татдаг линзээр буулгах боломжтой.

• Ёс заншил: Нутгийн иргэдийн шүтлэг бишрэлийг хүндэтгэж, уулан дээр чанга дуу чимээ гаргах, хог хаях, хадны зураг дээр юм бичих, зурахыг хатуу хориглоно.

• Ойр орчим: Шивээт хайрханыг үзсэний дараа Цагаан голын эрэгт буудаллах эсвэл цааш Алтай Таван Богдын Потанины мөсөн гол руу аялах маршрут үргэлжилдэг.