Дорнын Их Жим: Гүн Галуут – Хэнтий – Дарьганга - 13 өдрийн аялал
Trip Overview
Зүүн бүсийн байгалийн гол дүр бол хараа үл гүйцэх уудам тал нутаг юм. Дэлхийд ховордсон цагаан зээр сүрэглэн бэлчих энэхүү тал нутагт цэнхэрлэн харагдах жижиг нуурууд нь нүүдлийн шувуудын гол зогсоол болдог. Та эндээс дэлхийд устах аюулд орсон тогорууны төрөл зүйлүүд, хун, галуудын чуулганыг харж, байгаль эхтэйгээ хүйн холбоотой байхын утга учрыг мэдрэх болно.
Аялал үргэлжлэн Монголын нууц товчооны хуудаснаа мөнхөрсөн Хэнтий аймгийн түүхт газруудаар зочилно. Их эзэн Чингис хааны мэндэлсэн нутаг, түүний амьдралын эгзэгтэй мөчүүд, эвлэрэл ба тэмцэл, дэлхийн түүхийг өөрчилсөн их байлдааны түүх, домгийг бодит газруудад нь сонсох нь танд цаг хугацааны машинаар аялж буй мэт сэтгэгдэл төрүүлнэ. Аяллын дараагийн алтан цэг бол Сүхбаатар аймгийн Дарьганга нутаг юм. Эндэхийн ард түмэн олон зуун жилийн турш мөнгө, төмөр урлалын нандин уламжлалыг өвлөн ирсэн бөгөөд "Дарьганга хийц" хэмээх дахин давтагдашгүй гар урлалын гайхамшгийг танд танилцуулна. Нутгийн дархчуудын ур ухаан шингэсэн мөнгөн эдлэлүүд болон эртний хүн чулуун хөшөөд нь нүүдэлчдийн гоо зүйн мэдрэмжийг илтгэнэ.
Энэхүү маршрут нь зөвхөн үзвэр үзэх бус, Монголын нүүдэлчдийн жинхэнэ амьдралын хэв маяг, түүхэн дурсгал, байгалийн онгон зэрлэг байдлыг нэг дороос мэдрэх онцгой туршлага юм. Хязгааргүй тал нутагт өөрийгөө олж, эртний түүхийн жимээр алхах энэхүү аялал таны амьдралын мартагдашгүй дурсамжуудын нэг байх болно.
Аяллын маршрут

Day-by-Day Itinerary
Улаанбаатар хотод хүрэлцэн ирсний дараа зочид буудалд байрлаж амарсны дараа нийслэлийн түүх, соёл, шашин, орчин үеийн хөгжлийг харуулах хотын аялал эхэлнэ. Аяллын эхэнд Монголын буддын шашны төв болсон Гандантэгчэнлин хийдийг үзнэ. Энд аялагчид лам нарын мөргөл үйл, сүсэгтнүүдийн зан үйлийг ажиглаж, 26 метр өндөр Мэгжид Жанрайсиг бурхан болон сүм хийдийн уран барилгыг сонирхоно. Дараа нь Монголын эзэнт гүрэн болон орчин үеийн түүхийг орчин үеийн технологиор харуулсан Чингис хаан үндэсний музейгээр аялж, Хүннү гүрний үеэс эхлээд орчин үеийн Монголын түүхийн үнэт үзмэрүүдтэй танилцана.
Үүний дараа Монгол Улсын улс төр, түүхийн төв цэг болох Сүхбаатарын талбай-д зочилно. Энд Төрийн ордон, Чингис хааны хөшөө байрладаг бөгөөд нийслэлийн хамгийн чухал талбай юм.
Улаанбаатар хотоос хөдөлж, нийслэлд хамгийн ойр бөгөөд үзэсгэлэнт газруудын нэг болох Тэрэлж байгалийн цогцолборт газар руу зорчин явна. Энд олон төрлийн зэрлэг цэцэгсээр бүрхэгдсэн нуга, тайгын ой модтой уулын дэргэдэх хад чулуун тогтоц бүхий ландшафтыг үзэж, уулын горхи дагуу алхах боломжтой. Цаашлаад, Аръяабал сүм рүү ууланд алхаж гарснаар уулын оройноос алдарт Мэлхий хад-ыг өөр өнцгөөс тольдон үзэх боломжтой. Мөн хүсвэл морь унаж, Монголын нүүдлийн соёл, байгалийн хослолыг илүү ойроос мэдрэх боломжтой.
Гүн Галуутад хүрэлцэн ирж, отоглоно. Аяллын эхний хэсгийг Хэрлэн голын эрэг дагуух зүлэг ногоон дэнжээр алхаж, байгалийн үзэсгэлэнг тольдож эхэлнэ. Нутгийн нүүдэлчин айлд зочилно. Энд та монгол гэрийн бүтэцтэй танилцаж, цагаан идээ боловсруулах үйл явцыг биеэр үзэж, жинхэнэ хөдөөгийн амьдралыг мэдэрнэ. Хүсвэл морь унаж, тал нутгаар давхих боломжтой. Голын эрэг дээр амарч, нар жаргахыг харангаа загасчлах эсвэл зүгээр л байгалийн чимээг сонсож алжаалаа тайлна.
Байгалийн нөөц газрын зүрх болсон Их Гүн, Бага Гүн нууруудыг зорьж, шувуу ажиглалт хийнэ. Энд дэлхийд ховордсон Цэнхэр тогоруу, Галт тогоруу, Гангар хун зэрэг 100 гаруй зүйл шувуудыг ойроос харах боломжтой. Баян уул руу явган аялал хийнэ. Энэхүү уул нь дэлхийн улаан номонд орсон Аргаль хонины гол нутаг юм. Уулын бэл болон хяраар дурандаж, зэрлэг хонин сүргийг байгаль дээр нь олж харах адал явдалд гарна. Гүн Галуутын хөндийг бүхэлд нь харах өндөрлөг цэг дээр гарч, аяллын сэтгэгдлээ хуваалцана. Оройн зоогийн дараа оддын доор түүдэг гал тойрон сууж, нүүдэлчдийн домог түүх сонсон өдрийг өндөрлүүлнэ.
Хэнтий аймаг руу зорьж, Чингис хааны төрсөн нутагт зочилно. Хааны дурсгалд зориулсан Чингис хаан хөшөө болон түүх, археологийн үнэт дурсгалуудыг үзнэ. Аялагчид газар нутгийн түүхэн үзмэрүүдийг үзэж, эртний ордны үлдэгдэл, тэр дундаа их хааны өвлийн ордны байж болзошгүй газруудтай танилцана. Мөн аяллын үеэр Чингис хааны амьдрал, дайны домог, Монголын эзэнт гүрний түүхийн товч танилцуулгыг сонсох боломжтой.
Аялал Чингис хот руу үргэлжлэн, Хэнтий аймгийн төв хотод хүрнэ. Хотод ирсний дараа нутгийн түүх, соёлын үнэт дурсгалуудыг танилцуулсан орон нутгийн музейг үзэж, Хэнтийн бүс нутгийн уламжлалт амьдрал, түүхийн сонирхолтой үзмэрүүдтэй танилцана.
Энэ өдөр аялал Монголын тал хээрээр үргэлжлэн, хязгааргүй мэт харагдах тал хээрийн уудам нутгаар автомашинаар аялна. Замын туршид хээр нутгийн өөрчлөлтийг ажиглаж, нутгийн өвөрмөц амьдралтай айлуудтай уулзах боломжтой. Эдгээр нутгийн иргэд нь Монголын бусад аймгийн хүмүүсээс соёл, амьдралын хэв маягаараа ялгаатай байдаг.
Дарьганга нутгийн нүүдэлчин айлд зочилно. Энд та тус ястны өвөрмөц дээл хувцас, гоёл чимэглэл болон ахуйн соёлтой танилцана. Дарьганга хийцийн мөнгөн эмээл, хазаар, аяга зэргийг ойроос үзэж, үе дамжсан дархчуудын ур ухааныг биширнэ. Нутгийн дархны урланд зочилж, мөнгө болон төмөрлөгөөр хэрхэн нарийн хийцтэй эдлэл урладаг үйл явцыг сонирхоно. Хүсвэл өөртөө болон ойр дотныхоо хүмүүст зориулж Дарьганга хийцийн жижиг гар урлалын бүтээгдэхүүн худалдан авах боломжтой. Дарьганга ардын дуу, хөгжмийг сонсож, нутгийн иргэдээс "Шигшрэгт" болон бусад өвөрмөц бүжгийн талаар түүх сонсон, үдшийг түүдэг галын дэргэд өнгөрүүлнэ.
"Хөргийн хөндий"-г зорин хөдөлнө. Энэхүү хөндийд орших цагаан гантиг болон боржин чулуугаар сийлсэн эртний хүн чулуун хөшөөдийг үзнэ. Эдгээр хөшөөд нь дундад зууны үеийн язгууртнуудын хувцас хэрэглэл, суултыг маш нарийн харуулдгаараа онцлог юм. Нутгийн ахмадууд болон түүхч нартай уулзаж, Шилийн Богд уул болон "Сайн эрс"-ийн тухай домог яриаг сонсоно. Торой Банди зэрэг домогт баатруудын түүхийг сонсож, тэдний нутаглан амьдарч байсан газруудын талаар мэдээлэл авна. Ганга нуур-ын эрэг дээр очиж, нар жаргахыг харна. Хэрэв намар (9-10 сар) аялж байгаа бол Ганга нууранд цугласан мянга мянган хун шувуудыг харах ховор боломж тохионо. Үүний дараа оройн зоог барьж, Дарьганга нутгийн байгаль, түүхийн сэтгэгдлээ хуваалцана.
Дарьганга сумаас хөдөлж, Сүхбаатар аймгийн төв Баруун-Урт хотыг чиглэнэ. Замдаа тал нутгийн алдарт зээр гөрөөсний сүргийг харах боломжтой. Баруун-Урт хотод үдийн зоог барина. Хотын төв талбай болон орон нутгийн музейгээр товч зочлон, зүүн бүсийн соёлтой танилцаж болно. Үүний дараа үргэлжлүүлэн хатуу хучилттай замаар Хэнтий эсвэл Төв аймгийн чиглэлд явна. Замын дунд орших тохилог зочид буудал эсвэл жуулчны баазад буудаллана. Аяллын явцад авсан гэрэл зураг, видео бичлэгүүдээ эргэн үзэж, аялагчид нэгэн үдшийг халуун дулаан уур амьсгалтай өнгөрүүлнэ.
Өглөөний цайны дараа Улаанбаатар хотын зүг эцсийн гараагаа хийнэ. Замдаа Чингис хааны морьт хөшөө (Цонжин болдог) зэрэг дурсгалт газруудын хажуугаар өнгөрөх тул хүсвэл богино хугацаанд саатан зураг авах боломжтой. Хотод орж ирэн, аялагчид өөрсдийн хүссэн хоолоо зооглоно. Олон хоног хээр хөдөө явсан аялагчдад хотын соёл, хөл хөдөлгөөн өвөрмөц мэдрэмж төрүүлнэ. Урьдчилан захиалсан зочид буудалдаа шилжин байрлаж, халуун шүршүүрт орж амарна. Аяллын багийнхантайгаа "Үдэлтийн оройн зоог" барьж, мартагдашгүй дурсамжуудаа хуваалцсанаар аялал албан ёсоор өндөрлөнө.
Богд хааны ордон музейд зочилж, Монголын сүүлчийн хаан амьдарч байсан ордны өвөрмөц архитектур, түүхэн үзмэрүүдтэй танилцана. Одоо энэ газар музей болон ажиллаж, Монголын түүх соёлын үнэт зүйлсийг хадгалдаг. Мөн Улаанбаатар хотыг бүхэлд нь тольдон харах боломжтой Зайсан толгойд очно. Аяллын төгсгөлд хүсвэл Монголын кашмер бүтээгдэхүүн болон дурсгалын зүйлс худалдан авах боломжтой.
Өглөөний цайны дараа зочид буудлын бүртгэлээс гарч, аяллын турш хуримтлуулсан нандин дурсамж, бэлэг дурсгалын зүйлсээ базаан хөдөлнө. Бид таны тав тухыг ханган, нисэх буудал руу хүргэх тусгай унаагаар үйлчилнэ.