Дэлүүн болдог

 "Монголын нууц товчоо"-нд тэмдэглэснээр 1162 онд (усан морин жил) Тэмүүжин энд мэндэлсэн бөгөөд "Тэр цагт Есүхэй баатар Татаарын Тэмүүжин-Үгэг барьж ирсэн цаг таарсан тул Тэмүүжин нэр өгөв" хэмээн өгүүлдэг.

ГАЗАР ЗҮЙН ОНЦЛОГ БА ҮЗЭСГЭЛЭН

1. Гурван нуурын дэнж
   Дэлүүн болдог нь "Гурван нуур" хэмээх үзэсгэлэнт нууруудын хойд талд байрлах намхан толгод юм. Энэхүү толгод дээрээс Онон голын уудам хөндий, хангайн хөвч тайга алган дээр мэт харагддаг.

2. Чингис хааны гэрэлт хөшөө
   1962 онд Чингис хааны мэндэлсний 800 жилийн ойд зориулан Дэлүүн болдог толгодын орой дээр 12 метр өндөр гэрэлт хөшөөг босгосон. Энэхүү хөшөө нь тухайн үеийн улс төрийн нөхцөл байдалд Их хааныг алдаршуулсан анхны томоохон бүтээн байгуулалт байсан юм.

3. Хангайн хөвч тайга
   Дадал сум нь Монгол орны хамгийн үзэсгэлэнтэй, ой мод ихтэй нутгуудын нэг юм. Нарс, шинэс, хус хосолсон өтгөн ой, тунгалаг урсгалт Онон гол нь Дэлүүн болдогийг яг л байгалийн диваажин мэт харагдуулдаг.

4. Хүүхэд насны дурсгалууд
   Дэлүүн болдогийн ойролцоо Тэмүүжиний хүүхэд настай холбоотой "Хажуу булаг" (Тэмүүжиний ундаалж байсан булаг), "Хулангийн хувилгаан" зэрэг олон түүхэн газрууд бий.

АЯЛАГЧДАД ӨГӨХ ЗӨВЛӨГӨӨ

• Гэрэл зураг: Дэлүүн болдог толгодын орой дээрээс нар мандах үед Онон голын манантай хөндийг зурагт буулгавал гайхалтай харагддаг. Мөн 800 жилийн ойн хөшөөг тайгатай нь хамт авах нь түүхэн агшныг илүү тодотгоно.

• Зам харгуй: Улаанбаатараас Дадал сум хүртэлх зам сүүлийн жилүүдэд сайжирсан ч зарим хэсэгтээ бартаатай. Гэхдээ байгалийн үзэсгэлэн нь ядаргааг мартуулдаг.

• Үйл ажиллагаа: Энд ирсэн бол Онон голын эрэгт амарч, нутгийн иргэдийн гар урлал, байгалийн жимс, зөгийн бал зэргийг амталж үзээрэй.

• Ёс заншил: Энэ бол монголчуудын хувьд маш ариун газар тул архи дарс хэрэглэхгүй байх, байгаль орчноо бохирдуулахгүй, хүндэтгэлтэй хандахыг хүсье.