Шивээт хайрхан уул

Баян-Өлгий аймгийн Цэнгэл сумын нутагт, Улаанбаатар хотоос ойролцоогоор 1,900 км (Өлгий хотоос 200 км) зайд орших Шивээт хайрхан уул нь ЮНЕСКО-гийн Дэлхийн өвд бүртгэгдсэн "Монгол Алтайн хадны зургийн цогцолбор"-ын хамгийн чухал хэсгийг бүрдүүлдэг, түүх, соёлын асар их ач холбогдолтой шүтээн уул юм.

Далайн түвшнээс дээш 3,320 метрийн өндөрт өргөгдсөн энэхүү уулын өвөр болон Цагаан голын хөндий дагуу хүрлийн үеэс эхлэн түрэгийн үеийг хүртэлх 12,000 орчим жилийн түүхийг өгүүлэх олон мянган хадны зураг бий. Эдгээр түүхийн ховор дурсгалуудад ан амьтан, ан агнуур, тэрэгт хөлөг, нүүдэлчдийн ахуй амьдралыг маш нарийн дүрсэлсэн байдаг. 

Нутгийн иргэд энэ уулыг "хайрхан" хэмээн тахиж, ан хийхийг хатуу цээрлэдэг тул энд янгир, аргаль маш олноор нутагладаг бөгөөд уулын энгэрт янгир ямар ч аюулгүйгээр бэлчиж байхтай таарах нь элбэг. Түүнчлэн Шивээт хайрхан уулын орчмоос Алтай Таван Богдын мөнх цаст оргилууд болон сүүн цагаан өнгөтэй Цагаан голын хөндийг бүхэлд нь тольдон харах сонирхолтой байгалийн үзэгдэх орчин бүрдсэн байдаг.

АЯЛАГЧДАД ӨГӨХ ЗӨВЛӨГӨӨ

• Гэрэл зураг: Хадны зургуудыг илүү тод буулгахын тулд нар хажуу талаас тусч байгаа үед (өглөө эрт эсвэл нар жаргахын өмнө) зураг авах нь хамгийн тохиромжтой. Мөн уулын энгэрт бэлчих янгирын сүргийг дуран болон татдаг линзээр буулгах боломжтой.

• Ёс заншил: Нутгийн иргэдийн шүтлэг бишрэлийг хүндэтгэж, уулан дээр чанга дуу чимээ гаргах, хог хаях, хадны зураг дээр юм бичих, зурахыг хатуу хориглоно.

• Ойр орчим: Шивээт хайрханыг үзсэний дараа Цагаан голын эрэгт буудаллах эсвэл цааш Алтай Таван Богдын Потанины мөсөн гол руу аялах маршрут үргэлжилдэг.