Хэрлэнгийн Хөдөө арал

Хэнтий аймгийн нутагт Хэрлэнбаян улаан уулнаас урагш, Хэрлэн тооно уулнаас баруун тийш Хэрлэнгийн тохойд далайн төвшнөөс дээш 1300 метр өндөрт орших 30 гаруй километр урт, 20 гаруй километр өргөн тал байдгийг Хөдөө арал гэж нэрлэдэг.

Хөдөө арал бол Их хуралдай хуралдаж Өгөөдэй, Мөнх, Есөнтөмөр хааныг хаан ширээнд өргөмжилж байсан түүхт газар юм. Хөдөө нуур, Тосон нуур, Замагт нуур, Цагаан нуур зэрэг хэд хэдэн нуур байдаг. Хэрлэнбаян улаан уулын өвөрт Хэрлэн рүү шургаж орсон Дөрвөлжин, Сүүл, Их улаан толгой, Бага улаан толгой, Олон овоо, Тахилгат гацаа хэмээх долоон жижигхэн толгой байдаг бөгөөд энэ долоон толгойг нутгийн ардууд долоод гэж нэрлэдэг байна.

Долоодыг судлаачид "Монголын нууц товчоо"-нд гардаг "Долоон болдог" гэж үздэг. Энд "Монголын нууц товчоо"-г бичиж дуусгасан учраас түүний 750 жилийн ойгоор 1990 онд дөрвөн метр гаруй өндөр Чингис хааны номын гэрэлт хөшөөг босгосон байна. Энэхүү хөшөөний нүүрэн талд Чингис хааныг босоо байдалтай дүрсэлсэн байдаг бөгөөд баруун хажуу талд нь "Монголын нууц товчоо"-ны төгсгөл үгийг сийлсэн байдаг байна.

АЯЛАГЧДАД ӨГӨХ ЗӨВЛӨГӨӨ

• Гэрэл зураг: Чингис хааны хөшөөт цогцолборын өмнө зургаа татуулах нь аяллын гол дурсгал болдог. Мөн Хэрлэн голын тохой, хөндийн уудам орон зайг нар жаргах үеэр буулгахад маш үзэсгэлэнтэй.

• Түүхэн танин мэдэхүй: Хөдөө аралд ирэхээсээ өмнө "Монголын нууц товчоо"-г уншиж эсвэл мэдээлэл авсан байвал тухайн газрын үнэ цэнэ, түүхэн үйл явдлуудыг илүү гүнзгий мэдрэх болно.

• Ойр орчим: Аварга тосон нууранд орж алжаалаа тайлах, мөн Дэлгэрхаан сумын нутагт орших бусад түүхэн дурсгалууд, булш хиригсүүрүүдийг үзэх боломжтой.