Балдан бэрээвэн хийд

     1777 онд Цэцэн хан аймгийн засаг ноён Цэвдэндорж, лам Лувсандорж нар байгуулсан түүхтэй. Ид цэцэглэж байх үедээ 8000 орчим лам хуврагтай, 20 гаруй сүм дугантай, Төв Азийн бурхны шашны томоохон сургууль байжээ.

ХИЙДИЙН ОНЦЛОГ БА ҮНЭ ЦЭНЭ

1. Байгалийн тогтоц ба Байршил
   Хийд нь гурван талаараа сүрлэг хадан уулсаар хүрээлэгдсэн, урдаа цэлгэр хөндий бүхий маш өвөрмөц тогтоцтой газарт байрладаг. Ар талын Биндэр хан уул нь "Арслангийн ам" хэмээх сонирхолтой хадан тогтоцтой бөгөөд хийдийг яг л хамгаалж буй мэт сэтгэгдэл төрүүлдэг.

2. Цогчин дуган (Их дуган)
   Хийдийн гол барилга болох Цогчин дуган нь гурван давхар, асар том чулуун суурьтай байсан бөгөөд 1930-аад оны хэлмэгдүүлэлтийн үеэр ихээхэн сүйтгэгдсэн. Гэвч 2000-аад оны эхээр түүнийг хэсэгчлэн сэргээн засварлаж, өдгөө түүхэн дүр төрхийг нь хадгалан үлдээжээ.

3. Хадны сийлбэр ба Бурхдын дүр
   Балдан бэрээвэн хийдийн орчмын хаднууд дээр олон зуун жилийн настай бурхны дүрүүд, тарни, тэмдэгтүүдийг маш уран нарийн сийлж, өнгөөр будсан байдаг. Ялангуяа Мэгжид Жанрайсиг бурхны хадан дээрх дүр нь сүсэгтэн олон болон жуулчдын анхаарлыг хамгийн их татдаг.

4. "Хүрд" ба Бясалгалын агуйнууд
   Хийдийг тойроод сүсэгтэн олон тойрон алхаж (гороо хийж) болдог ариун замуудтай. Мөн уулын хад асганд эртний лам нарын бясалгал хийж байсан жижиг агуй, бясалгалын байшингуудын туурь олноор байдаг.

АЯЛАГЧДАД ӨГӨХ ЗӨВЛӨГӨӨ

• Гэрэл зураг: Хийдийн ар талын уул руу бага зэрэг өгсөж хийдийг бүхэлд нь хөндийтэй нь хамт багтааж авах нь хамгийн сүрлэг харагддаг. Мөн хадан дээрх бурхдын сийлбэрийг нарны гэрэл ташуу тусах үед авбал өнгө нь илүү тод бууна.

• Сүсэг бишрэл: Энэ бол идэвхтэй үйл ажиллагаа явуулдаг ариун газар тул зочлохдоо чанга дуу чимээ гаргахгүй байх, бурхан тахилд хүндэтгэлтэй хандахыг зөвлөж байна.

• Зам харгуй: Улаанбаатараас Өмнөдэлгэр сум хүртэл nhựa замаар явж, сумын төвөөс хийд хүртэл бартаат замаар (ойролцоогоор 60-70 км) явдаг тул туулах чадвар сайтай машин хэрэгтэй.

• Ойр орчим: Хийдийг үзсэний дараа Хэнтий аймгийн бусад түүхэн газрууд болох Биндэр овоо, Өглөгчийн хэрэм орох маршрутаар аяллаа үргэлжлүүлж болно.