Монгол Алтайн нуруу болон Казак үндэстний соёл: 6 өдрийн аялал
Trip Overview
Энэхүү 6 өдрийн аялал нь Монгол орны дээвэр болох Алтайн нурууны мөнх цаст сүрлэг оргилууд болон хоёр сая жилийн настай, 20 орчим км үргэлжлэх Потанины аварга мөсөн голыг тольдох ховорхон боломжийг олгохын зэрэгцээ ЮНЕСКО-гийн Дэлхийн өвд бүртгэгдсэн Шивээт Хайрханы хадны сүг зургийн галерейгаар дамжуулан Хүрлийн үеэс Хүннүгийн үе хүртэлх нүүдэлчдийн түүхийн жимээр аялуулах соёлын томоохон танин мэдэхүйн хөтөлбөр юм.
Аяллын явцад та байгалийн диваажин болох цэнгэг уст Хотон, Хурган нуурын эрэгт Сибирийн шинэсэн ойн захад амран тухлахын сацуу олон зуун жилийн турш бүргэдээр ан хийх уламжлалыг тасралтгүй тээж ирсэн Хасаг түмний зочломтгой ахуйтай биечлэн танилцаж, тэдний өвөрмөц гар урлал, үндэсний хоол болон домбор хөгжмийн аялгуунд саатах болно.
Далайн түвшнээс дээш 4374 метрт орших Хүйтэн оргилын бэл рүү хийх морин аялал нь танд онгон зэрлэг байгалийн сүр хүчийг мэдрүүлэх бол Цагаан голын хөндий болон Согоог уулын өвөрмөц тогтоц бүхий дүр төрхүүд нь гэрэл зураг сонирхогчдын хувьд дахин давтагдашгүй агшнуудыг бэлэглэнэ.
Энэхүү хөтөлбөр нь зөвхөн үзэсгэлэнт газар үзэх бус, Монгол Алтайн өндөрлөг дэх нүүдэлчин соёл иргэншлийн амин сүнсийг мэдрэх, мартагдашгүй дурсамж дүүрэн адал явдалт аялал байх болно.
Аяллын маршрут

Day-by-Day Itinerary
Бидний аялал Монгол Улсын баруун хязгаар, Хөх Түрэгийн үр сад болох Хасаг түмний өлгий нутаг Өлгий хотоос эхэлнэ. Таныг манай байгууллагын хөтөч, жолооч нар угтан авснаар байгалийн үзэсгэлэнт, цэнгэг уст Хотон болон Хурган нуурын чиглэлд хөдөлнө. Замын турш Алтайн нурууны мөнх цаст оргилууд сүр жавхлангаа гайхуулах бөгөөд Улаанхус сумаар дайран өнгөрөхдөө олон зуун дамжсан анч шувуу гаршуулах соёлыг өнөөг хүртэл тээж яваа Бүргэдчин айлд зочилно. Энд та бүхэн Хасаг түмний өвөрмөц ахуй, уламжлалт соёл, найрсаг зочломтгой занг биеэр мэдрэх болно.
Хотон, Хурган нуурууд нь БНХАУ-тай хил залгадаг бөгөөд Сибирийн шинэсэн ой, өндөр уулын нугаар хүрээлэгдсэн алслагдсан диваажин юм. Энэхүү бүс нутагт Хасаг нүүдэлчдийн зуслангийн бүс орших бөгөөд нуурын эргэн тойронд орших нууцлаг хүрхрээ, Хүрлийн үеийн хадны сүг зураг болон Түрэгийн үеийн хүн чулуун хөшөөний хөрөгийг үзэж сонирхоно. Эдгээр түүхийн олдворууд нь энэ бүс нутагт мянга мянган жилийн турш нүүдэлчин соёл иргэншил оршин тогтнож ирснийг гэрчилнэ.
Бид өнөөдөр Монгол орны хамгийн өндөр цэгүүдийг багтаасан Алтай Таван Богдын байгалийн цогцолборт газрыг зорин, сүүн цагаан өнгөөр урсах Цагаан голын хөндийгөөр аялна. Аяллын гол зогсоол нь нутгийн ард түмний тахилгат Шивээт Хайрхан уул юм. Энэхүү ууланд Хүрлийн үеэс Хүннүгийн үеийн (НТӨ 209 - НТӨ 1000 жил) түүхийг өгүүлэх, ЮНЕСКО-гийн Дэлхийн өвд бүртгэгдсэн Азийн хамгийн том хадны зургийн галерейг тольдон бишрэх болно.
Өнөөдөр бид мориор аялж, Алтай Таван Богд үндэсний паркийн зүрхэнд орших Монгол орны хамгийн өндөр цэг (далайн түвшнээс дээш 4374 метр өндөр) Хүйтэн оргилын бэлд хүрнэ. Энд та 2 сая жилийн настай, 20 км орчим үргэлжлэх Монголын хамгийн том Потанины мөсөн голын ирмэгт очих болно. Мөнх цаст "Гэгээн Таван Оргил"-ын сүр хүч, нилэнхүй цагаан мөсөн голын нүд алдам дүр төрх нь танд байгаль эхийн агуу бүтээлийн өмнө бишрэн бөхийх, дахин давтагдашгүй мэдрэмжийг төрүүлнэ.
Өглөөний цайны дараа Улаанхус сумын нутаг дахь уулархаг өндөрлөг, цөлөрхөг хээрийн бүсээр аялан буцна. Зам зуур мөнх цасан малгайтай үзэсгэлэнт Согоог уулын дүр төрхийг тольдож, гэрэл зураг сонирхогчдын хувьд хамгийн өвөрмөц кадр авах боломж бүрдэнэ. Энэхүү чиглэлд байгалийн тогтоц эрс өөрчлөгдөж, Алтайн уулсын олон төрх байдлыг нэг дороос харах боломжийг олгодог.
Аяллын сүүлийн өдөр Өлгий хотын нисэх буудалд хүргүүлж, Улаанбаатар хот руу ниснэ. Нислэгийн турш Алтайн нурууны сүрлэг оргилуудыг дээрээс нь тольдож, нэгэн долоо хоногийн турш туулсан мартагдашгүй дурсамжаа бататган аяллаа өндөрлүүлнэ.